Symbiose op het erf: vogels die bij de Kaskantine willen blijven

English below

Sinds de horeca-activiteiten in de Kaskantine flink zijn afgenomen lijkt wel of vogels bezit willen nemen van de Kaskantine. Ik wist niet dat wilde vogels zó niet-bang kunnen zijn!

Zolang je niet al te heftige bewegingen doet, of plotseling veel lawaai maakt, leven veel vogels in harmonie met je mee. Het valt me op dat het bepaalde soorten zijn die kunnen leven op het erf. De soorten die in een groter leefgebied leven zijn nooit zo tam. 
 
Voor de moestuin zijn lijstersoorten en mezen belangrijk. Vooral tegen slakken en rupsen. Maar de dagelijkse zang van de roodborst, heggenmus en winterkoning zou ik ook voor geen goud willen missen. Wat maakt het dat vogels bij je willen blijven?

Great Tit (Parus major) Illustration of Erik van Ommen from “Vogels in onze tuin”.

Ten eerste: al de vogels weten precies waar ze kunnen “inbreken”. Ze raken niet in paniek als je binnenkomt en vliegen direct naar een uitgang als het te druk wordt en niet tegen een raam aan.

Ten tweede: ze zijn de hele dag bezig met hun maaltje te verzamelen. Vaak volgen ze een vaste route om insecten uit bepaalde hoekjes te peuteren.

Ten derde: zodra je er bent, proberen ze in de buurt te blijven. Bij de roodborst is dat het duidelijkst, en daarom worden ze in Engeland ook wel “gardener’s friend” genoemd.

Robin (Erithacus rubecula). Credit: Dawn Kiff / SWNS

Ze weten dat zodra jij aan het scharrelen bent, er een grote kans is dat er insecten naar de oppervlakte worden gewoeld en voor het oppikken zijn. Ook lijken ze zich veiliger te voelen tegen katten en gevaarlijke andere vogels. Voor het eerst sinds 5 jaar hebben we nu ook een vrouwtjesmerel. Het mannetje bezoekt ons af en toe, maar blijft voorlopig blijft super schichtig.

Blackbird (Turdus merula) eating slug. Foto: Jozef van der Heijden

Ten vierde: de Kaskantine biedt enorm veel veilige en droge nestgelegenheid: spanten, holletjes, nestkasten, you name it. Tot nu toe biedt de Kaskantine een territorium voor twee koolmezenpaartjes, een winterkoning, een roodborst en een heggemus.
Het nestje van een winterkoning is prachtig om te zien, een soort geweven mandje tegen een steunpunt van het plafond aan.

Ten vijfde: wij mensen zorgen voor veel extra voedsel waar vogels een graantje van mee kunnen pikken. Kraaiachtigen en meeuwen zijn superslim en brutaal. Zo broedt al een aantal jaren een paartje eksters in een grote es naast de Kaskantine, waarvan de jongen een lange tijd in de familie blijven. En we kunnen eigenlijk niet een moment buiten eten laten liggen, want dat wordt direct opgemerkt, en weggesnaaid! Echter het is ook bekend dat juist door hun slimheid en communicatievaardigheden kraaien en eksters ook vrienden voor het leven kunnen worden. Voordeel van sociale media zoals tiktok bijvoorbeeld is dat nu vele ongelofelijke voorbeelden hiervan te zien zijn. 

Lucky, the magpie (Pica pica) , Cornwall (Image: Greg Martin):

Dit symbiotisch samenleven geeft een mooie kans om nader kennis te maken. Ik raak ook echt aan ze gehecht! Dat is niet zo gek, want sinds de mens landbouw is gaan bedrijven, en waarschijnlijk al daarvoor, zijn de zangvogels in de evolutie met ons mee-ontwikkeld. Je zou kunnen zeggen dat door het verlaten van het traditionele erf, de zangvogels als een soort symbiose-wezen zijn achtergelaten. Net als dat de stadsduif de nazaten zijn van families die met en voor mensen hebben gewerkt en nu een beetje aan hun lot zijn overgeleverd. Misschien is daarom het weer “contact krijgen met de natuur” wel zo emotioneel beladen!

Lezen ter verdieping:

Villages and their old farmsteads are hot spots of bird diversity in agricultural landscapes (2019),
Zuzanna M. Rosin, Piotr Skórka, Tomas Pärt, Michał Żmihorski, Anna Ekner-Grzyb, Zbigniew Kwieciński, Piotr Tryjanowski

Archaeo-Ornithology: Towards an Archaeology of Human-Bird Interfaces (2019), Catrin Kost & Shumon T. Hussain

Human-animal interactions from an evolutionary perspective: Symbioses as extended ultrasociality
(2023), H. Dieter Steklis, Netzin G. Steklis, Mateo Peñaherrera-Aguirre, Aurelio J. Figueredo

The ecology and evolution of human-wildlife cooperation (2022), Dominic L. Cram, Jessica E. M. van der Wal, Natalie Uomini, Mauricio Cantor, Anap I. Afan, Mairenn C. Attwood, Jenny Amphaeris, Fatima Balasani, Cameron J. Blair.

Human-Bird Symbiosis  (2024), A blogpost by Clara Takahashi


Birds at the Kaskantine: A Beautiful Symbiosis
Ever since the hospitality activities at the Kaskantine have slowed down, it feels like the birds are trying to claim the space for themselves. I had no idea that wild birds could be so fearless!
As long as you don’t make any sudden movements or loud noises, many birds will happily coexist with you. I’ve noticed that only certain species thrive in this shared environment—those that are comfortable with smaller habitats. Birds that need a larger territory remain much more cautious.
The Garden’s Natural HelpersFor the vegetable garden, thrushes and tits are especially valuable, keeping slugs and caterpillars under control. But I also wouldn’t trade the daily songs of the robin, dunnock, and wren for anything! What makes these birds want to stay so close?

Five Reasons Songbirds Love the Kaskantine

1. They Know the Ins and Outs
   These birds have memorized every entry point into the greenhouse. They don’t panic when someone enters—instead, if it gets too busy, they calmly fly straight to an exit without crashing into windows.
2. It’s a Feast All Day Long
   The birds spend their entire day gathering food in and around the Kaskantine. They even follow a set route, pecking insects out of their favorite hiding spots.
3. They Stick Close to Humans
   Robins are the most obvious example of this, which is why in England they’re called the “gardener’s friend.” They know that when we dig or shuffle things around, insects surface—making an easy snack for them. Staying near us might also help them feel safer from cats and predatory birds. In fact, for the first time in five years, we now have a female blackbird in residence. The male visits occasionally but remains quite shy for now.
4. It’s a Safe Haven for Nesting
   The Kaskantine offers plenty of dry, sheltered nesting spots: beams, nooks, birdhouses—you name it. At the moment, it’s home to two pairs of great tits, a wren, a robin, and a dunnock. Wren nests are especially beautiful—tiny woven baskets tucked against ceiling supports.
5. An All-You-Can-Eat Buffet
   Humans generate plenty of extra food, which some birds happily take advantage of. In the Kaskantine we help the tits the whole year round with special bird food. Crows and seagulls are particularly bold and intelligent. A pair of magpies has been nesting in a nearby ash tree for years, and their young stick around in the family for quite some time. Leaving food unattended outside? Forget about it—it’ll be gone in seconds! But thanks to their intelligence and social skills, crows and magpies can also form lifelong bonds with humans. Social media platforms like TikTok are full of examples of these unexpected friendships.

A Beautiful ConnectionThis mutualistic relationship is a unique opportunity to connect more deeply with nature. I’ve become attached to these birds! And it makes sense—ever since humans began farming and altered the landscape, many songbirds have evolved alongside us. In some ways, by moving away from traditional farm life, we’ve left these symbiotic relations behind. It’s similar to how city pigeons are the descendants of birds that once lived and worked alongside people but are now left to fend for themselves.

Perhaps that’s why “reconnecting with nature” feels so emotionally significant. It’s not just about nature—it’s about rediscovering a relationship that has always been there.
Villages and their old farmsteads are hot spots of bird diversity in agricultural landscapes (2019)
Zuzanna M. Rosin, Piotr Skórka, Tomas Pärt, Michał Żmihorski, Anna Ekner-Grzyb, Zbigniew Kwieciński, Piotr Tryjanowski

Archaeo-Ornithology: Towards an Archaeology of Human-Bird Interfaces
(2019) Catrin Kost & Shumon T. Hussain

Human-animal interactions from an evolutionary perspective: Symbioses as extended ultrasociality
(2023) H. Dieter Steklis, Netzin G. Steklis, Mateo Peñaherrera-Aguirre, Aurelio J. Figueredo

The ecology and evolution of human-wildlife cooperation (2022)
Dominic L. Cram, Jessica E. M. van der Wal, Natalie Uomini, Mauricio Cantor, Anap I. Afan, Mairenn C. Attwood, Jenny Amphaeris, Fatima Balasani, Cameron J. Blair.

Human-Bird Symbiosis  (2024), A blogpost by Clara Takahashi